Skip to main content

Agile besturen

Bij de regering lijkt de huidige manier van projecten doen en prioriteren op slecht uitgevoerde Prince2. Agile principes zijn bij de overheid wel al in zwang, met name ‘scrum’ projectmanagement. Bij agile government ligt in ieder geval agile portfoliomanagement voor de hand, om activiteiten en projecten te prioriteren en in hun samenhang uit te voeren. De afweging tussen nieuwe en bestaande methoden moet per project genomen worden. Daarmee kan de overheid haar burgers en bedrijven de meeste toegevoegde waarde leveren voor de laagste mogelijke kosten. Tenslotte zou ‘evidence based’ normaal moeten zijn: beleid op basis van wetenschappelijke inzichten. Rapporten opzij schuiven omdat de uitkomsten niet bevallen moet moeilijker worden.

Huidige situatie

De huidige manier van projecten doen, prioriteren maar ook omgaan met gewijzigde situaties bij de overheid lijkt op slecht uitgevoerde Prince2. De problemen met de IT projecten zijn een goed voorbeeld. Kenmerk hiervan is ‘grote plannen maken en die uitvoeren’, en te laat nieuwe inzichten of gewijzigde situaties verwerken. Grote projecten moeten uitgevoerd blijven worden, maar de manier waarop kan natuurlijk beter.

Van klokkenluiders naar continue verbeteren

Na een zeer lange aanloop zijn er nu eindelijk betere constructies voor klokkenluiders. Die moeten voorlopig zeker blijven. De noodzaak van deze constructies laat alleen wel zien dat de houding in betrokken organisaties nog teveel intern gericht is (geen vuile was buiten) en dat continue verbeteren nog niet vanzelfsprekend is. (Dan is immers een klokkenluider niet nodig).

‘Evidence based’ is nu niet evident

Men zou denken dat inzichten uit wetenschappelijk onderzoek maar ook ‘evidence’ uit parlementaire enquetes e.d. een sterke positie hebben in de besluitvorming bij regering en parlement. Toch worden rapporten en aanbevelingen eenvoudig opzij geschoven; deels ten gunste van de ‘inzichten’ van lobbypartijen. Wij pleiten ervoor dat regering en parlement moeten verantwoorden waarom zij wat wel en wat niet van de aanbevelingen omzetten in beleid.

Agile, lean, appreciative enquiry

Agile principes zijn zeker bij de overheid in zwang. Methoden als ‘scrum’ voor projectmanagement en ‘lean’ voor procesverbetering worden steeds vaker toegepast. Er komt ook meer aandacht voor best practices en continue verbetering, in plaats van het focussen op fouten. Ook methoden als ‘appreciative enquiry’ doen opgeld.

Agile government

Bij agile government ligt in ieder geval agile portfoliomanagement voor de hand, om activiteiten en projecten te prioriteren en in hun samenhang uit te voeren. Dit is ook precies wat nodig lijkt bij het huidige energiebeleid, volgens de aanbevelingen van de Rekenkamer.

Het kan agile zijn om voor Prince2 te kiezen

Het is overigens een valkuil om te denken dat alle nieuwe methoden de oude methoden moeten vervangen. Los van de theoretische en praktische voordelen kost elke verandering ook geld en aandacht. Er zijn allerlei situaties die niet optimaal zijn, maar waarin er geen business case is voor een grootscheepse verandering. Ook zijn veel van de nieuwe methoden en theorieën nog niet goed bewezen, en al helemaal niet per sector. Wat in de IT werkt, hoeft in de overheid niet te werken etc. Voor een complexe nieuwe IT oplossing kies je een andere aanpak dan een eenvoudige oplossing in een streng gereguleerde omgeving.

Deltaplannen plannen

Bij het opstellen en uitvoeren van het Deltaplan Nederland Duurzaam en Deltaplan Nederland Digitaal zullen wij zoveel mogelijk vanaf het begin pragmatisch toepassen wat werkt. Geen modegrillen, en ook niet vanzelfsprekend bestaande methoden. En natuurlijk altijd op basis van onze principes: samenwerken en transparantie.

NB: dit hoofdstuk moet nog worden verbeterd en aangevuld. Kunt u hieraan bijdragen? Mail ons dan naar info@partijbontekoe.nl.

Deltaplan Nederland Duurzaam

Er komt een Deltaplan Nederland Duurzaam (zie ook McKinsey), Nederland eindelijk gaat starten met de overgang naar een duurzame samenleving. Internationale klimaatdoelstellingen zijn aardig, maar werken natuurlijk niet om elkaar te motiveren om deze omslag te maken. Het Deltaplan wordt een ‘programma’ dat het ontwikkelen van de financiële randvoorwaarden, technologische innovaties en burgerprojecten behelst. En samenhang brengt in alle verschillende initiatieven en platforms. Uitgangspunt is dat het een plan is waarin burgers, bedrijven en organisaties samenwerken, waarbij de overheden faciliteren.

Huidige situatie

Rekenkamer: het huidige energiebeleid kent drie doelen: betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid. Als we terugkijken op tien jaar energiebeleid, zien we dat het beleid niet wezenlijk verandert, maar dat verschillende kabinetten wel steeds andere accenten leggen. In vergelijking tot andere EU-lidstaten bevindt Nederland zich met het realiseren van het aandeel duurzame energie in de achterhoede. Ook is er beperkte samenhang en prioritering in het energiebeleid, waardoor ook parlement en samenleving onvoldoende inzicht kunnen krijgen in de gevolgen van de keuzes in het energiebeleid. Een substantieel deel van de instrumenten voor verduurzaming van het energiebeleid werkt onvoldoende doelmatig en/of doeltreffend.

Deltaplan

Het Deltaplan wordt een ‘programma’ dat het ontwikkelen van de financiële randvoorwaarden, technologische innovaties en burgerprojecten behelst. Het plan moet nog worden uitgewerkt, maar overzicht, samenhang, prioritering en verantwoording zijn de pijlers.

Financiering

Financiering zal mogelijk worden door investeringen van pensioenfondsen, banken en andere partijen, binnen garanties die door overheden op verschillende niveaus gegeven kunnen worden.

Een volgende bron zijn burgers zelf die via crowdfunding kunnen deelnemen. Sowieso zal het goed zijn voor het draagvlak om alle burgers, klein en groot, aandelen te geven.

Een andere bron komt uit het plan om provincies te veranderen in een soort uitvoeringsorganen (en niet net te doen alsof ze voor de burgers een functie vervullen die gerelateerd is aan de verkiezingen). De eerder verkregen gelden uit de verkoop van energiebedrijven kunnen naar het Deltaplan.

De regering kan op dit moment lenen met een bijzonder lage rente, dus financiering is praktisch gezien niet een groot probleem. Door die lage rente hebben de rentebetalingen ook geen grote directe consequenties voor de begroting, maar leningen moeten wel terugbetaald worden. Overigens heeft de bankencrisis laten zien dat als het moet, dat er dan geld is. Voor ons is het klimaat net zo urgent als het eventuele omvallen van systeembanken.

Volksvertegenwoordigers: urgenda!

Discussies in de Tweede Kamer gaan steevast over de vraag of iets wel is doorgerekend. Goede voorstellen zijn daarom in het begin al afgeschoten in plaats van de collega te vragen de voorstellen uit te werken. Je zou bijna zeggen dat ze op de stoel van de minister van Financiën gaan zitten. En je zou zeggen dat ze blij zijn dat er iemand met een ambitieus plan komt, gezien de urgentie van de situatie.

Ideeën

Naast de gebruikelijke ideeen van isolatie, opwekking, cradle to cradle etc. alvast wat andere ideeen:

3D en insecten: er zijn insecten die op sommige continenten al een van oudsher een eiwitrijke aanvulling op het voedsel vormen. Wij stellen voor om dit alternatief versneld te onderzoeken en de productie ervan te vergroten. Dit geldt ook voor 3D printen van voedsel.  #ondernemend

Drijvende zelfvoorzienende steden: Een idee is om maatregelen te nemen voor als de stijging van het zeewater versnelt doorzet. Een plan is om een drijvende stad te bouwen, die volledig zelfvoorzienend is en een afspiegeling is van de Nederlandse bevolking. Een prachtig exportproduct voor Nederland, en een goede voorbereiding mochten we inderdaad de ruimte ingaan.

Eerste Kamer

Er is meer en meer kritiek op de Eerste Kamer en een aantal partijen is zelfs voor afschaffing. Oorzaak is de Eerste Kamer zelf omdat zij een Tweede Tweede Kamer is geworden, waarin de loyaliteit aan de politieke partijen veel te belangrijk is geworden. De rol van de Eerste Kamer is onderwerp van “De staatscommissie Bezinning parlementair stelsel”, maar voorlopig zal er weinig veranderen. De leden zouden zich vanaf 15 maart 2017 weer ‘zonder last en ruggespraak’ alleen moeten wijden aan het toetsen van wetsvoorstellen op rechtmatigheid, uitvoerbaarheid, proportionaliteit, handhaafbaarheid en consistentie met andere wetgeving. 

Principe

De Eerste Kamer toetst wetsvoorstellen met name aan een aantal criteria: rechtmatigheid, uitvoerbaarheid, proportionaliteit, handhaafbaarheid en consistentie met andere wetgeving. Als er op één of meer van deze punten twijfel bestaat, heeft de senaat een aantal opties. Zij kan op de eerste plaats proberen meer duidelijkheid te krijgen, of proberen verbeteringen in het wetsvoorstel te realiseren of ze kan de wetsvoorstellen verwerpen. Dat laatste gebeurt weinig.

Eerste Kamer levert niet altijd kwaliteit

De praktijk is helaas dat de leden van de senaat ook loyaal zijn aan hun partijen. Zij laten door de coalitie voorgestelde wetten door die niet aan de genoemde toets van rechtmatigheid, uitvoerbaarheid, proportionaliteit, handhaafbaarheid en consistentie met andere wetgeving voldoen. Veel wetgeving van de afgelopen jaren hadden voor ‘uitvoerbaarheid’ een zware onvoldoende moeten krijgen en dat is ook gebleken (DBA, WMO, ontslagrecht). In die gevallen zijn de senatoren dus zwaar tekort geschoten. Veel burgers hebben daar bijzonder lang onder geleden. Recent is de DBA/ZZP wet on hold gezet.

Eerste Kamer is te politiek

Het is zelfs zo gemeengoed geworden dat de senatoren partij-gestuurd zijn dat er in het verleden is gesteld dat het huidige kabinet de moeizame relaties met de Eerste Kamer over zichzelf had afgeroepen, omdat ze nou eenmaal in de formatie-besprekingen te weinig met de samenstelling van de Eerste Kamer had rekening gehouden!

De consequentie van deze politieke houding is dat de Eerste Kamer iets deels doorlaat of probeert te amenderen op basis van stemverhoudingen van twee jaar daarvoor. De senatoren worden immers gekozen bij de provinciale verkiezingen. Dit maakt onze veel-partijen democratie er niet beter op. We hebben nu in feite een Tweede Tweede Kamer. Als dit in de toekomst zo blijft dan zal de Eerste Kamer veel meer een afspiegeling van onze diverse maatschappij moeten worden. Naast de vele blanke hoogopgeleide juridisch kijkende leden zullen er dan ook anderen moeten komen, die slechte wetgeving wel tegenhouden.

Terugzendrecht

Eén van de voorstellen is om de Eerste Kamer een ‘terugzendrecht’ te geven. De Eerste Kamer zou wetsvoorstellen waarvan zij vindt dat ze de toets der kritiek niet kunnen doorstaan dan kunnen terugsturen naar de Tweede Kamer. Vervolgens kan de Tweede Kamer het voorstel aanpassen. Wat ons betreft geldt dit voor aanpassingen op het gebied van de genoemde criteria van rechtmatigheid, uitvoerbaarheid, proportionaliteit, handhaafbaarheid en consistentie met andere wetten. Vervolgens kan de Tweede Kamer dit opnieuw aanbieden aan de Eerste Kamer waarna het automatisch wordt aangenomen. Het voldoet dan immers aan die criteria.

NB: het terugzendrecht op basis van ‘de toets der kritiek’ gaat uit van een Eerste Kamer die geen partijpolitiek bedrijft. Dit is alleen wel zo. De formulering zou moeten worden: het ‘terugzendrecht op basis van partijpolitieke overwegingen’.

Werkbaar?

Een andere optie is om de bespreking in de Eerste Kamer alleen rondom de genoemde criteria te laten plaatsvinden. En vervolgens de senatoren alleen over deze criteria hun mening te laten geven. In de praktijk zullen zij nog steeds om partijpolitieke redenen kunnen stemmen, maar zullen zij zich in ieder geval moeten verantwoorden over die criteria.

Voorlopig niet afschaffen

Ook hier proberen wij de situatie te verbeteren door maatregelen te nemen, in plaats van afschaffen. De ‘Staatscommissie Bezinning parlementair stelsel zal zijn werk moeten doen, maar voorlopig zal er ‘ dus weinig veranderen. Tegelijkertijd speelt deze issue al heel lang. Er zal daarom in de tussentijd bijzonder transparant met de besluitvorming in de Eerste Kamer omgegaan moeten worden om te bezien of maatregelen als recht van terugzending ook werken.

Kwaliteit besluitvorming en de waan van de media

Veel besluitvorming door regering of parlement vindt plaats op partijpolitieke gronden of tactische overwegingen richting de verkiezingen. Er worden door kabinet en parlement daarnaast veel specifieke maatregelen genomen die niet onderdeel zijn van een meer omvattende aanpak van een probleem. Veel specifieke maatregelen zijn reacties op berichten over incidenten in de media. 

Ons voorstel is om wetsvoorstellen en andere maatregelen veel explicieter te baseren op wetenschappelijke inzichten en ervaringen en bevindingen uit het verleden. Daarnaast zullen alle voorstellen voorzien moeten worden van niet alleen een lobby-paragraaf maar ook een evaluatie-paragraaf.  Tenslotte zouden maatregelen veel nadrukkelijker in een kader van korte-, middellange- en langetermijn maatregelen worden geplaatst.

Praktijk

Van veel wetten die zijn aangenomen, ook door de Eerste Kamer, was vanaf het begin niet duidelijk wat die precies wanneer zouden opleveren. Recent bij de evaluatie van de besparingswetten uit 2012 is duidelijk geworden dat er van de 512 voorgenomen wetten 488 zijn uitgevoerd (dat klinkt positief), maar dat het eigenlijk niet duidelijk is wat de effecten zijn geweest. Het begrotingstekort is weliswaar gedaald, maar daar hebben ook andere factoren een rol gespeeld. Aangezien veel maatregelen directe en vaak grote effecten hebben gehad op burgers en bedrijven, zou het toch logisch zijn om te verwachten dat het meten van de effecten bij het opstellen en goedkeuren van de wet zouden zijn meegenomen.

Parlementaire enquêtes

Er worden parlementaire enquêtes en andere belangrijke onderzoeken gedaan bij issues met grote impact op de samenlevingen. Onze volksvertegenwoordigers hebben deze bevindingen met veel moeite weten te ontfutselen aan vaak zeer complexe dossiers. Het staat regeringen nu vrij om de moeizaam verkregen inzichten eenvoudig weg terzijde te schuiven, bijvoorbeeld omdat maatregelen niet passen op partijpolitieke gronden of tactische overwegingen richting de verkiezingen. Recent is dat gebeurd met bevindingen rondom IT projecten. Dit soort enquêtes zijn kostbaar, en het kost de volksvertegenwoordigers veel tijd.

Ons voorstel is tweeledig. Er moet een veel explicietere verantwoording komen waarin punt voor punt wordt uitgelegd op welke gronden aanbevelingen (niet) worden overgenomen. Daarnaast zullen we in maart 2017 bij de vorming van de nieuwe coalitie dit soort bevindingen meteen gebruiken als input.

Onderbouwing en toetsing

In het algemeen is het ons voorstel om wetsvoorstellen en andere maatregelen veel explicieter te baseren op wetenschappelijke inzichten en ervaringen en bevindingen uit het verleden.

Daarnaast zullen alle voorstellen voorzien moeten worden niet alleen van een lobby-paragraaf maar ook van een toets-paragraaf. De maatregel is kennelijk bedoeld om een effect te bereiken. De vraag is dan: welk effect en wanneer en hoe kunnen we zien of het werkt?

Waan van de dag

Er worden door kabinet en parlement veel specifieke maatregelen genomen die niet onderdeel zijn van meer omvattende aanpak van een probleem. Zo kan het voorkomen dat maatregelen elkaar tegenwerken. Er wordt bijv. ontwikkelingshulp gegeven aan een land in Afrika dat door onze handelsbeperkingen zijn producten niet goed in Europa kan verkopen. Veel specifieke maatregelen zijn reacties op berichten over incidenten in de media. Verontwaardiging over een patiënt die buiten de boot valt leidt tot aanpassing van het systeem, maar daarmee wordt het systeem complexer en waarschijnlijk minder effectief.

Evidence based

Daarnaast wordt er nog teveel geredeneerd vanuit wat de partij vindt en hoe de partij zich wil profileren (niet alleen in verkiezingstijd). Dit gebeurt ondanks het feit dat bijvoorbeeld uit wetenschappelijk onderzoek of een (enquête-) rapport een andere conclusie beter is. Wij stellen voor om, heel simpel, meer dan nu het geval is te bespreken wat de beste oplossing zou zijn voor de Nederlandse burgers.

Korte-, middellange- en lange termijn

Daarnaast zouden maatregelen waar maar mogelijk altijd bekeken worden vanuit drie dimensies van korte-, middellange- en lange termijn. Toegepast op integratie en acceptatie bij autochtone en allochtone Nederlanders zou dat bijvoorbeeld zijn:

  • korte termijn – bijv. snel en hard ingrijpen bij onlusten in wijken; cameratoezicht versterken voor zolang als nodig
  • middellange termijn – buurtzorgers en observatieteams in de wijk; maatschappelijk werk; verzuimbegeleiding; actieve sollicatiebegeleiding
  • lange termijn  – alfabetisering, inburgering; kennis verspreiden over bevolkingsgroepen onderling en hun geloof en gebruiken vanaf de basisschool.

Transparantie

Vervreemding zal er altijd zijn. Beleidsmakers zullen dus altijd belastinggeld uitgeven zonder te voelen wat het echt waard is of besluiten nemen zonder te voelen wat de maatregelen voor echte burgers betekenen. Maar het kan wel zo min mogelijk. Den Haag moet kennelijk tegen zichzelf beschermd worden. We zijn niet voor landelijke referenda, maar voor ‘hyper-transparant’. Zonder transparantie worden er ondemocratische of zelfs onwettige deals gesloten door ministeries, partijen, lobbyclubs. Goede open data wordt daarom overal verplicht. En vervolgens hypertransparantie: welke wet werkt, welke subsidie levert iets op, wie geeft relatief veel geld uit, met wie is er gelobbyd voor dit besluit? Het gaat immers om onze stem en ons belastinggeld. Alleen met transparantie kan het vertrouwen weer terugkomen.

Big data voor ons allemaal

Grotere ondernemingen, en een deel van de kleine, zijn al druk bezig met big data: verzamelen, duiden en ernaar handelen. De overheid moet zeker niet achterblijven, niet alleen met big data als ondersteuning voor beleidsvorming maar ook voor opsporing. In zorg en onderwijs maar ook bij justitie kan big data helpen bij vinden van patronen, onderzoek naar effecten van beslissingen en bij het ontwikkelen van beslissystemen. Privacy is hierbij altijd een belangrijk uitgangspunt. Gezien de datahonger van de overheid en de grenzen die hierbij worden overschreden, zal een onafhankelijk orgaan als het Cbp meer mogelijkheden moeten krijgen voor toezicht en sancties, ook naar ministeries en gemeenten. 

Trends

Grotere ondernemingen, en deel van de kleinere, zijn al druk bezig met big data: verzamelen, duiden en ernaar handelen. Ook de overheid is bezig met de eerste verkenningen.

Overheid

De overheid moet zeker niet achterblijven, niet alleen met big data als ondersteuning voor beleidsvorming maar ook voor opsporing. Privacy is hierbij een belangrijk.

Big data in de zorg

Met (geanonimiseerde) big data kan artsen informatie worden aangeboden waarin de effectiviteit van behandelingen, medicijnen en middelen in vergelijkbare gevallen wordt getoond. Artsen stellen elkaar dit soort vragen van oudsher al, maar daar worden privacy-gevoelige apps voor gebruikt als Whatsapp. Het nu aangekondigde onderzoek naar belangenverstrengeling in de zorg zou niet eenmalig moeten zijn; dit kan goed een onderdeel vormen van een blijvende monitor op misstanden in de zorg.

Big data bij justitie

Zo kan Justitie big data gebruiken bij het verder verbeteren van de rechtsspraak omdat met big data patronen in de behandeling van burgers of het proces opgespoord kunnen worden. Maar ook opsporing van uitkeringsfraude, patronen bij vastgoedtransacties, incassobureaus e.d.

Big data voor alle bedrijven

Grote bedrijven hebben al eenvoudiger toegang tot big data omdat het toepassen ervan nu nog een flinke investering vergt (systemen, analisten, duiding). Om ook het MKB versneld toegang te geven zal er bijv. bij de KVK’s big data centra moeten komen per sector. Ook kleinere bedrijven kunnen dan bijv. de eigen data toetsen aan de in de hele sector verzamelde data, of gezamenlijk onderzoeksvragen formuleren.

Big data voor alle burgers

Daarnaast zullen wij een instituut starten waar burgers op hun beurt overheid en bedrijfsleven met big data kunnen controleren. De controlerende taak van onze parlementsleden kunnen we helaas onvoldoende aan hen overlaten. Er is kennelijk nog een instantie nodig die burgers die laat zien of verkiezingsbeloftes worden omgezet in beleid, welke wetten werken, en welke niet; welke subsidies echt iets opleveren, en welke niet.

Privacy

Privacy van burgers en bedrijven moet wel een uitgangspunt zijn bij het uitbouwen van het gebruik van big data. Gezien de slechte staat van de dienst van de overheden op de verschillende niveaus zal het Cbp meer bevoegdheden en middelen moeten krijgen om haar rol adequaat te kunnen spelen.

Toelichting: Big data

Inleiding
(Citaat van Wikipedia)  Men spreekt van big data wanneer men werkt met een of meer datasets die te groot zijn om met reguliere databasemanagementsystemen onderhouden te worden. Big data spelen een steeds grotere rol. De hoeveelheid data die opgeslagen wordt, groeit exponentieel. Dit komt doordat consumenten zelf steeds meer data opslaan in de vorm van bestanden, foto’s en films (bijvoorbeeld op Facebook of YouTube) maar ook doordat er steeds meer apparaten zelf data verzamelen, opslaan en uitwisselen (het zogenaamde internet der dingen) en er steeds meer sensordata beschikbaar zijn. Niet alleen de opslag van deze hoeveelheden is een uitdaging. Ook het analyseren van deze data speelt een steeds grotere rol. Deze data bevatten immers een schat aan informatie voor marketingdoeleinden.
Definitie

De definitie van big data is niet altijd duidelijk en de term big data wordt vaak ten onrechte gebruikt. Volgens Gartner gaat het om drie factoren:

  • de hoeveelheid data;
  • de snelheid waarmee de data binnenkomen en/of opgevraagd worden;
  • de diversiteit van de data. Hiermee wordt met name bedoeld dat de data ongestructureerd zijn en niet in een traditionele database opgeslagen kunnen worden.

Als aan minimaal twee van bovenstaande factoren is voldaan, spreekt men in het algemeen over big data.

Drie andere factoren zijn:

  • de variatie in de data. M.a.w. verschillende bronnen kunnen elkaar tegenspreken en het geheel extra compliceren;
  • de kwaliteit van de data: de ene bron is minder betrouwbaar dan de andere;
  • de complexiteit van de data: de mate waarin ongestructureerde data van verschillende bronnen met elkaar te combineren zijn.

Rechtsgelijkheid en -kwaliteit

Het recht van alle Nederlanders op dezelfde behandeling in ons rechtssysteem en de kwaliteit daarvan lijken goed gewaarborgd. Door de bezuinigingen staat dit alleen onder druk. De rechterlijke macht heeft het te druk, rechtbanken zijn gesloten en op de rechtsbijstand wordt gekort. In de praktijk betekent dit dat er maatregelen nodig zijn om dit te onderzoeken en waar nodig de schade te herstellen. 

Drempel door bezuinigingen

Er is een flink aantal rechtbanken gesloten, wat voor mensen een drempel vormt. De bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand hebben daarnaast geleid tot een situatie waarin advocaten ‘nee’ moeten verkopen aan de meest kwetsbare mensen in onze samenleving die ook toegang willen tot de rechter. Rechtsongelijkheid dreigt door deze maatregelen, of is er al.

Werkdruk door bezuinigingen

De bezuinigingen van het kabinet hebben invloed op de kwaliteit van de rechtspraak. Het budget is leidend en niet wat er nodig is om rechtszaken zorgvuldig af te handelen. Het grote aantal rechtszaken per rechter wordt opgelost door overwerk wat de kwaliteit in gevaar brengt.

Rechtsgelijkheid

Alle Nederlanders hebben niet alleen récht op dezelfde behandeling bij justitie, maar moeten die ook krijgen. Over het algemeen werkt daarnaast de Nederlandse praktijk van het krachtenspel tussen Openbaar Ministerie en advocaten. Tegelijkertijd kan niet uitgesloten worden dat je ‘pech’ kunt hebben met een bepaalde rechter die strenger straft, die een slechte dag heeft of die vanuit de eigen geschiedenis meer moeite heeft met bepaalde vergrijpen. Genoemde bezuinigingen spelen al een rol doordat de werkdruk bij rechters te hoog is geworden. Dat is niet goed voor de kwaliteit, hoe goed bedoeld het overwerk ook is.

Onderzoek

Er zal daarom blijvend moeten worden onderzocht in hoeverre de persoon van de burger en de persoon/personen van de rechter(s) in rol spelen bij het oordeel en de strafmaat. Heel simpel omdat burgers verdienen dat dat wordt onderzocht en dat de praktijk daaraan wordt getoetst. Ook eventuele (conflicterende) belangen van rechters kunnen dan vroegtijdig worden opgespoord. (Big) data zal daarom moeten worden ingevoerd.

Beslissystemen en maatwerk

Juridische beslissystemen kunnen helpen bij het ondersteunen van rechters bij onderzoek, oordeelsvorming en strafmaat. Daarbij kan ook de persoon van de rechter onderdeel vormen van de criteria/afweging.

Dit zal ook de werkdruk verminderen. In tegenstelling tot wat een aantal rechters zal denken, stellen dit soort systemen rechters juist in staat meer maatwerk te leveren omdat het eenvoudige of voorbereidende werk uit handen wordt genomen.

Grondwet

Het recht op een eerlijk proces en het recht op toegang tot de rechter zijn kennelijk nog niet in de Grondwet opgenomen. Dit zal alsnog moeten gebeuren.

 

Zorggelijkheid in Nederland

Het grondwettelijk recht op alle Nederlanders op dezelfde zorg zal moeten worden hersteld. De drempel door eigen bijdrage, verschillend aanbod en beslissingen per gemeente, verschillen per zorgverzekeraar en bezuinigingen leiden tot te grote verschillen. De zorggelijkheid moet worden hersteld. Behandeling, kwaliteit, hoeveelheid, snelheid moet voor elke Nederlander hetzelfde zijn. 

Drempels en zorgongelijkheid

Helemaal gelijk zal nooit kunnen, maar door het zorgstelsel en overheidsmaatregelen is de zorgongelijkheid gegroeid. De drempel door eigen bijdrage, verschillend aanbod en beslissingen per gemeente, verschillen per zorgverzekeraar en bezuinigingen (aanrijtijden ambulances) leiden tot te grote verschillen. Tien procent van de Nederlanders die in de eerste zeven maanden van dit jaar zorg nodig hadden, heeft die zorg uitgesteld of helemaal niet gebruikt om het eigen risico uit te sparen. Dat zijn ruim 1,5 miljoen mensen. Tenslotte is recent is gebleken dat zorgverzekeraars ook geheime afspraken maken over aantal behandelingen. Dit doen zij ‘om zorg betaalbaar te houden’, maar gaat in tegen de overeenkomst die zij hebben met de verzekerde, en die daar deels ook extra voor betaalt.

Gemeenten

De huidige zorgongelijkheid tussen gemeenten is onwettig. Gemeenten zullen hun aanbod en criteria daarop moeten aanpassen. Mevr. Pietersen moet in Ermelo precies dezelfde zorg voor dezelfde prijs krijgen als mevr. Pietersen in Putten; dat is nu niet perse het geval.

Zorgverzekeraars

Er zijn verschillen tussen wat zorgverzekeraars vergoeden. Dit geldt met name voor behandelingen die buiten het basispakket vallen, maar wel noodzakelijk kunnen zijn. Daarnaast zijn verschillen tussen de afspraken die zij maken met zorgverleners over kosten en kwaliteit. mevr. Pietersen kan in het ziekenhuis voor een nieuwe heup prijs A betalen, terwijl haar man, via een andere zorgverzekeraar, prijs B betaalt.

Zorggelijkheid herstellen

Alle Nederlanders hebben het  grondwettelijk recht op dezelfde gezondheidszorg. Dat betekent dat bij een ongeval de aanrijtijden overal goed genoeg moeten zijn, dat het niet uitmaakt in welk ziekenhuis je geholpen wordt, welke zorgverzekeraar je hebt en of je hoog- of laagopgeleid bent. Samengevat: behandeling, kwaliteit, hoeveelheid, snelheid moet voor elke Nederlander hetzelfde zijn.

In alle bovenstaande gevallen zal dit moeten worden hersteld. Dat kan door vaste prijzen en inkooptarieven per behandeling in te voeren in heel Nederland. In de praktijk kan dit betekenen dat er nieuwe Eerste Hulp posten worden ingericht zodat aan de vereiste aanrijtijden kan worden voldoen. Ook moeten indicatieorganen volledig onafhankelijk worden van de budgethouders, bijv. bij de gemeenten, en gebruik maken van landelijke criteria.

Dit maakt het systeem ook minder complex, omdat alle energie die wordt gestoken in die tariefonderhandelingen en het bijhouden van alle verschillende tarieven per behandeling vervalt. In gemeenten kunnen betrokken afdelingen zich richten op  hun burgers en de kwaliteit van de geleverde zorg.

Cordon sanitaire rondom PVV+VVD

Dat de PVV zo in populariteit gegroeid is, en dat de VVD en CDA daarmee hebben samengewerkt, beschouwen wij als de grootste schandvlek in de Nederlandse geschiedenis sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat er stelselmatig een deel van onze bevolking zo wordt behandeld, zouden we niet over onze kant moeten laten gaan.

Tegelijkertijd begrijpen wij veel zorgen en frustraties van PVV stemmers volledig. Wij geloven alleen dat de maatregelen die Wilders voorstelt ingaan tegen alle waarden die ons lief (zouden moeten) zijn. Nog los hiervan: de meeste maatregelen zijn helemaal niet uitvoerbaar. 

PVVD

De PVV is met het gedoogkabinet in 2011 in het zadel geholpen door Rutte en Verhagen (CDA). Wilders verscheen plotseling in goede doelen shows, en stemmen op de PVV was ineens acceptabel geworden (anders deden ze toch niet mee in Den Haag?). Mede daardoor zijn ze daarna als een pijl gestegen.

Na alles wat Wilders heeft gezegd over kopvoddentaks, ‘minder, minder’ etcetera, sluit VVD samenwerking met de anti-islampartij PVV ook in 2016 niet uit. Alleen vanwege het te verwachten gebrek aan steun in de Eerste Kamer heeft dit voor zo’n coalitie waarschijnlijk geen zin. Niet om morele zaken als discriminatie, vrijheid van geloof en zo.

Het cordon sanitaire zal moeten worden uitgebreid met de VVD. PVV&VVD: eerlijke partijen die de waarheid durven zeggen over de islam en moslims!

VNO-NCW

VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer zegt in 2015 nog dat de populariteit van de PVV gevolgen kan hebben voor de handel van Nederland met het buitenland. ‘Als Nederland het imago krijgt dat het weinig met het buitenland te maken wil hebben en bang is voor andere culturele invloeden, dan is dat een zorgpunt,’ zei De Boer in WNL op Zondag. Dat betreft dus geld. In 2016 schaamt De Boer zich niet om ook bij de PVV te lobbyen. Dat is de politieke realiteit. Moraal speelt bij de samenwerking met deze anti-islampartij die een deel van onze bevolking wil uitsluiten kennelijk geen rol.

In het verzet

Wij vind dat we met zijn allen wakker moeten worden, en in ‘het verzet’ moeten. We moeten ingaan tegen deze beweging die een grote groep van onze Nederlanders discrimineert en beledigt. Dit is een van de reden geweest om Groen Rechts op te richten.

Wettelijke basis voor de PVV?

De vereniging heeft geen leden zoals is voorgeschreven door de wet. Daarmee heeft Wilders een beschermingsconstructie gemaakt waardoor hij het als enige voor het zeggen heeft in de partij. De vraag is: is dat niet illegaal? Elke politieke partij moet immers een vereniging zijn met een bestuur, leden, een ledenvergadering e.d. Dat lijkt ons ook wel makkelijk.

NB: de Kiesraad, KvK, KNB en anderen doen geen uitspraak als het gaat om de rechtmatigheid van de PVV als politieke partij in het parlement.

Ons belastinggeld, hoge inkomens, inkoop

Het is 2016 en debatten in de Tweede Kamer gingen lang om pijnlijke bezuinigingen. Tegelijkertijd ‘vindt’ het Ministerie van Financiën de laatste tijd ineens miljarden zodat in dit verkiezingsjaar extra veel mensen blij gemaakt kunnen worden. Er zal meer aandacht moeten komen voor programmamanagement met bijpassend financieel beheer. Daarnaast komt er een staatssecretaris van Inkoop, die kritisch alle grote inkopen en salarisonderhandelingen gaat volgen, c.q. accorderen. Topsalarissen in de publieke sector zouden op zeer korte termijn helemaal worden afgebouwd, met zo min mogelijk overgangsperioden, herenakkoorden etc. 

Meevallers? Dat valt me tegen van ons aller CFO

Kennelijk is het geaccepteerd dat er meevallers zijn van 3 miljard, of dat er toch nog 2 miljard gevonden wordt voor het vervullen van de wensen van de coalitiepartijen en ons aller koopkracht. De vraag is of ons aller CFO Dijsselbloem zijn zaken wel op orde heeft. Als de directie van een bedrijf zo zou begroten, dan zouden de aandeelhouders al lang zijn afgehaakt. Het ‘Monopoly-gehalte’ van het geld zal omlaag moeten; dit is ons geld, dat we ook anders hadden kunnen besteden. Als het kabinet 2 miljard ‘vindt’, geef het dan maar terug in de vorm van belastingverlaging. Of besteed het alsnog aan een noodzakelijke maatregel die we hebben uitgesteld.

Een voorrecht

Veel mensen die hun salaris of factuur betaald krijgen van ons geld, weten niet dat het een voorrecht is om een overheidstaak te mogen vervullen. Er wordt van alles uit de kast gehaald om het directe salaris zo hoog mogelijk te krijgen, lange overgangsperioden, pensioenbijdragen, inkomsten uit verschillende potjes waarvan die van de publieke instelling keurig onder de norm zit. Van ons geld, dus. Kennelijk weet de huidige generatie bestuurders dat onvoldoende over te brengen. Er blijven teveel mensen teveel verdienen. Dat is niet uit te leggen als mevrouw Pietersen minder zorg krijgt omdat er geen geld is.

Voorbeeld

Zo zijn er in de publieke omroepen voornamelijk blanke 50+ mannen die nu alle grote talkshows en doen. Als iemand meer dan 550.000 Euro verdient en dreigt naar ‘de commerciëlen’ te gaan als hij er niet 10.000 bij krijgt, dan zijn er twee conclusies: 1) zijn opdrachtgever kan zijn of haar personeel niet goed motiveren, 2) zijn opdrachtgever kan niet inkopen en onderhandelen. Genoemde bestuurder weet kennelijk ook niet dat allang uit onderzoek is gebleken dat het argument ‘anders kunnen we geen goede mensen krijgen’ achterhaald is. Mensen worden maar even door hun salaris of bonus gemotiveerd; daarna gaat het om alle andere zaken.

NB: Over inkoop en die samenstelling van blanke 50+ mannen gesproken: zouden juist de door ons betaalde publieke omroepen niet wat meer aan diversiteit moeten doen: jongeren, vrouwen, mensen met een andere etnische achtergrond?

Balkenende norm

De uitschieters bij de inkomens in de publieke sectors blijven nu al vele jaren voortduren, net als de schandalen rondom declaraties van kosten. Er zijn twee opties: 1) het huidige kabinet vindt het niet erg (in tegenstelling tot wat ze zeggen), en 2) ze zijn niet in staat om er iets aan te doen. Wij denken optie 1, maar zijn bang dat optie 2 ook waar is.

Publiek gemaakte inkomens

De tijd van voorzichtig opereren is daarom voorbij. Er zal daarom een openbaar register moeten komen waar alle te hoge lonen worden vermeld die al in de media terecht zijn gekomen, inclusief alle namen van bestuurders, raden van toezicht e.a. die dit hebben goedgekeurd. Dit geldt ook voor het gezeur over onkostendeclaraties bij bijv. universiteiten, ziekenhuizen en anderen die op kosten van de samenleving hun werk mogen doen.

Een voorbeeld: de eis tot bekendmaking van topinkomens is ook inzet van de contractbesprekingen van premier May met de BBC. #transparantie

Inkoop

Inkoop is een vak. Dat is niet iets van een Directeur-Generaal er even bij kan doen, of een commissie van een aantal ambtenaren ineens kan doen bij VWS om medicijnen in te kopen. Er komt daarom een Staatssecretaris van Inkoop die alle inkoop kritisch gaat toetsen, waaronder alle vergoedingen gerelateerd aan werk. (Er zijn zoveel trucs verzonnen, bijv. bij de luchtverkeersleiders, dat we ons met een term als ‘topinkomen’ of ‘topsalaris’ al meteen juridisch teveel beperken.) Alle inkoop- en salarisbeslissingen boven een normbedrag moeten worden geaccordeerd. Een voorbeeld is zojuist al genoemd: kennelijk kunnen de bestuurders bij de Publieke Omroepen dus niet inkopen. Daar zal grondig onderzoek naar moeten worden gedaan. Uitbreiding naar gemeenten e.a. zal ook nodig zijn, gezien het aantal politiefunctionarissen e.a met te hoge lonen. Goede inkoop wordt overigens zeker niet alleen gedaan op basis van prijs, zoals veel ministers lijken te denken.

Topinkomens in de markt

Wij zijn niet voor een overheid die ingrijpt om te nivelleren in de markt. Bedrijven en hun medewerkers hebben hun eigen verantwoordelijkheid. Net als op andere terreinen zijn wij voor het versterken van die verantwoordelijkheden. In dit geval betekent dat dat wij het lidmaatschap van vakbonden zullen stimuleren en ook het actief meedoen met de OR van de betrokken bedrijven. In combinatie met kritische aandeelhouders zal daar een redelijke beloning van de top uit moeten komen die voor medewerkers en markt acceptabel is. Dus: in de publieke sector hard afdwingen, maar daarbuiten is het aan de markt. (Economie)

Veiligheid en Justitie

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft dit jaar van de Algemene Rekenkamer ook een ‘ernstige volkomenheid’ op het rapport gekregen. Hier betreft het het financiële beheer. Daarnaast zijn er nog allerlei andere problemen die mogelijk te maken hebben de omvang van het superministerie. Wat er naar boven kwam naar aanleiding van de Teeven-deal is van een hele andere orde met name omdat het om een cultuuraspect gaat dat nou juist bij justitie volstrekt onacceptabel is. De ambtenaren zelf valt alleen weinig te verwijten, met de huidige regeringsleden als voorbeeld. Er zal geïnvesteerd moeten worden, o.a. in juridische kennis- en beslissingsondersteunende systemen om de werkdruk te verminderen en de mogelijkheden voor maatwerk te vergroten. Tenslotte: offline wordt online! 

Achterstallig onderhoud repareren

Bij justitie zal extra geïnvesteerd moeten worden, eigenlijk om het achterstallig onderhoud weg te werken dat de laatste kabinetten nota bene op dit gebied van veiligheid hebben laten ontstaan.

Screening

Zo heeft de politie heeft nog zeker 2 jaar nodig om 3.359 agenten met een vertrouwensfunctie te screenen: een deel deel werkt nu al met gevoelige politiedossiers. Ook kwam de screening van asielzoekers op terroristen kwam op gang toen de grote stroom voorbij was. De komende maanden zou dat wel eens kunnen gaan veranderen (tot de verkiezing 15 maart 2017 dan).

Omvang van het ministerie

Een oorzaak van een aantal problemen bij Justitie ligt mogelijk in het grote aantal beleidsterreinen en diensten waar het voor verantwoordelijk is. Naast alle gewone taken behoeven cyber security, terrorisme, immigratie en terugkeer zoveel (sterk gestegen) aandacht dat dat niet te doen lijkt binnen één ministerie; in ieder geval niet met één staatssecretaris. Minimaal zal er een staatssecretaris bij moeten.

Opsporing en rechtsspraak met (big) data

Justitie kan big data gebruiken bij het verder verbeteren van de rechtsspraak omdat met big data patronen in de behandeling van burgers of het proces opgespoord kunnen worden. Maar ook opsporing van uitkeringsfraude, patronen bij vastgoedtransacties e.d. Gezien de zwakke reputatie van de overheid op het gebied van privacy van burgers zal het Cbp ook hier actief toezicht moeten (kunnen) houden.

Recidivisten

De huidige boetes en straffen zijn kennelijk onvoldoende voor een aantal recidivisten. Ons voorstel is om meer begeleiding en verplichte cursussen te combineren met een puntensysteem, vergelijkbaar met het puntenrijbewijs. Verkeersovertreders, dronken automobilisten, zakkenrollers, andere dieven, pesters in buurten e.a. krijgen per overtreding strafpunten. Ook mensen die al veroordeeld zijn tot een taakstraf en niet komen opdagen en medewerkers van Justitie bedreigen etc. krijgen in ons voorstel strafpunten. Meer punten leiden automatisch tot langere begeleiding en meer straf, langere inbeslagname van auto’s e.d..

Dezelfde regeling is mogelijk met ondernemers die zich keer op keer schuldig maken aan oplichting, valse facturen etc.

Verkeersovertreders

Wat ons betreft kan het beginnersrijbewijs vervallen, omdat deze regels algemeen zouden moeten gaan gelden voor alle verkeersdeelnemers. Te snel rijden of bumperkleven is bepaald niet alleen een slechte gewoonte van jonge burgers.  De periode om een rijbewijs mogen intrekken gaat omhoog afhankelijk van genoemde punten. Als een alcoholslot niet verplicht kan worden om juridische redenen, dan zal het aantal strafpunten voor een promillage van 1,3 omhoog moeten.

Offline wordt online

Onze wetten zijn gebaseerd op fysieke mensen die in een bepaalde relatie staan tot andere fysieke mensen of tot de overheid. Met de huidige technologische ontwikkelingen moeten we er rekening mee houden dat er straks ook ‘virtuele’ versies van ons zelf boodschappen gaan doen, thuis blijven of juist op reis gaan en daar handelingen verrichten. En dus fouten gaan maken. Daar moeten we vast over gaan nadenken, ook in onze wetgeving.

Op een heel ander terrein kunnen en moeten we al veel meer maatregelen nemen en wetten aanpassen om te zorgen dat kwetsbare fysieke mensen in hun virtuele versie beschermd worden. Online hoort er gewoon bij in deze wereld, dus er is online geen onbeperkte vrijheid of iets dergelijks. Net als in de fysieke, offline wereld, dienen mensen zich aan dezelfde regels te houden. En ook online zullen mensen moeten worden beschermd tegen criminelen, en zullen criminelen opgespoord moeten worden. Nu gebeurt dat natuurlijk al als iemand ten gevolge van online contact in de fysieke wereld schade oploopt. Maar laten we het maar omdraaien: we passen alle wetten die we hebben voor de offline wereld toe op de online wereld, en kijken dan wat er anders is. Dat levert een betere aanpak op dan achter de technologische ontwikkelingen aanhobbelen en steeds achteraf de schade voor (nieuwe) slachtoffers moeten beperken.