Skip to main content

Menselijke terrorismebestrijding

Groen Rechts vindt dat we een strak anti-terrorismebeleid moeten voeren, binnen kaders van goede privacywetgeving. Maar ook met …. menselijkheid.

Terrorismebestrijding is ongelooflijk belangrijk. Dat moet je goed aanpakken met alle middelen die we in huis hebben, o.a. bij de screening van vluchtelingen. Een onafhankelijke privacy waakhond zou de overheid alleen wel moeten kunnen beperken of stoppen, als ze doorschieten.
Maar laten we het ook eens heel anders bekijken: stel Muhammad is naar Syrië gegaan. Zijn moeder is doodsbenauwd dat hem iets overkomt, maar ze is ook wel een beetje trots. Zijn vader vraagt zich af wat hij heeft gemist dat zijn zoon zo is ontspoord. En broertje Yusuf … die zit op de bank en ziet zijn ouders bang ruziën; en hij mist zijn broer. In de kranten leest hij dat zijn premier zegt: ‘Liever dat jihadisten daar sterven dan dat ze terugkeren’.
Groen Rechts vindt dus dat we een strak anti-terrorismebeleid moet voeren, en zelfs dat de screening van vluchtelingen beter moet dan nu gebeurt. Maar stel nou eens: hun zoon Muhammad sterft in Syrië. Wat zou er gebeuren als we zijn ouders en zijn broertje opzoeken, en hen condoleren met het overlijden van hun zoon en broer (ook een Nederlander)? Wat zou er dan gebeuren?

Groen Rechts: we zullen het samen moeten doen! Serieuze terrorismebestrijding, veiligheid, privacy en …. menselijkheid.

NB: Meer over het Pygmalion-effect en terrorismebeleid op de website van de Correspondent.

Rechtsgelijkheid en -kwaliteit

Het recht van alle Nederlanders op dezelfde behandeling in ons rechtssysteem en de kwaliteit daarvan lijken goed gewaarborgd. Door de bezuinigingen staat dit alleen onder druk. De rechterlijke macht heeft het te druk, rechtbanken zijn gesloten en op de rechtsbijstand wordt gekort. In de praktijk betekent dit dat er maatregelen nodig zijn om dit te onderzoeken en waar nodig de schade te herstellen. 

Drempel door bezuinigingen

Er is een flink aantal rechtbanken gesloten, wat voor mensen een drempel vormt. De bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand hebben daarnaast geleid tot een situatie waarin advocaten ‘nee’ moeten verkopen aan de meest kwetsbare mensen in onze samenleving die ook toegang willen tot de rechter. Rechtsongelijkheid dreigt door deze maatregelen, of is er al.

Werkdruk door bezuinigingen

De bezuinigingen van het kabinet hebben invloed op de kwaliteit van de rechtspraak. Het budget is leidend en niet wat er nodig is om rechtszaken zorgvuldig af te handelen. Het grote aantal rechtszaken per rechter wordt opgelost door overwerk wat de kwaliteit in gevaar brengt.

Rechtsgelijkheid

Alle Nederlanders hebben niet alleen récht op dezelfde behandeling bij justitie, maar moeten die ook krijgen. Over het algemeen werkt daarnaast de Nederlandse praktijk van het krachtenspel tussen Openbaar Ministerie en advocaten. Tegelijkertijd kan niet uitgesloten worden dat je ‘pech’ kunt hebben met een bepaalde rechter die strenger straft, die een slechte dag heeft of die vanuit de eigen geschiedenis meer moeite heeft met bepaalde vergrijpen. Genoemde bezuinigingen spelen al een rol doordat de werkdruk bij rechters te hoog is geworden. Dat is niet goed voor de kwaliteit, hoe goed bedoeld het overwerk ook is.

Onderzoek

Er zal daarom blijvend moeten worden onderzocht in hoeverre de persoon van de burger en de persoon/personen van de rechter(s) in rol spelen bij het oordeel en de strafmaat. Heel simpel omdat burgers verdienen dat dat wordt onderzocht en dat de praktijk daaraan wordt getoetst. Ook eventuele (conflicterende) belangen van rechters kunnen dan vroegtijdig worden opgespoord. (Big) data zal daarom moeten worden ingevoerd.

Beslissystemen en maatwerk

Juridische beslissystemen kunnen helpen bij het ondersteunen van rechters bij onderzoek, oordeelsvorming en strafmaat. Daarbij kan ook de persoon van de rechter onderdeel vormen van de criteria/afweging.

Dit zal ook de werkdruk verminderen. In tegenstelling tot wat een aantal rechters zal denken, stellen dit soort systemen rechters juist in staat meer maatwerk te leveren omdat het eenvoudige of voorbereidende werk uit handen wordt genomen.

Grondwet

Het recht op een eerlijk proces en het recht op toegang tot de rechter zijn kennelijk nog niet in de Grondwet opgenomen. Dit zal alsnog moeten gebeuren.

 

Veiligheid en Justitie

Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft dit jaar van de Algemene Rekenkamer ook een ‘ernstige volkomenheid’ op het rapport gekregen. Hier betreft het het financiële beheer. Daarnaast zijn er nog allerlei andere problemen die mogelijk te maken hebben de omvang van het superministerie. Wat er naar boven kwam naar aanleiding van de Teeven-deal is van een hele andere orde met name omdat het om een cultuuraspect gaat dat nou juist bij justitie volstrekt onacceptabel is. De ambtenaren zelf valt alleen weinig te verwijten, met de huidige regeringsleden als voorbeeld. Er zal geïnvesteerd moeten worden, o.a. in juridische kennis- en beslissingsondersteunende systemen om de werkdruk te verminderen en de mogelijkheden voor maatwerk te vergroten. Tenslotte: offline wordt online! 

Achterstallig onderhoud repareren

Bij justitie zal extra geïnvesteerd moeten worden, eigenlijk om het achterstallig onderhoud weg te werken dat de laatste kabinetten nota bene op dit gebied van veiligheid hebben laten ontstaan.

Screening

Zo heeft de politie heeft nog zeker 2 jaar nodig om 3.359 agenten met een vertrouwensfunctie te screenen: een deel deel werkt nu al met gevoelige politiedossiers. Ook kwam de screening van asielzoekers op terroristen kwam op gang toen de grote stroom voorbij was. De komende maanden zou dat wel eens kunnen gaan veranderen (tot de verkiezing 15 maart 2017 dan).

Omvang van het ministerie

Een oorzaak van een aantal problemen bij Justitie ligt mogelijk in het grote aantal beleidsterreinen en diensten waar het voor verantwoordelijk is. Naast alle gewone taken behoeven cyber security, terrorisme, immigratie en terugkeer zoveel (sterk gestegen) aandacht dat dat niet te doen lijkt binnen één ministerie; in ieder geval niet met één staatssecretaris. Minimaal zal er een staatssecretaris bij moeten.

Opsporing en rechtsspraak met (big) data

Justitie kan big data gebruiken bij het verder verbeteren van de rechtsspraak omdat met big data patronen in de behandeling van burgers of het proces opgespoord kunnen worden. Maar ook opsporing van uitkeringsfraude, patronen bij vastgoedtransacties e.d. Gezien de zwakke reputatie van de overheid op het gebied van privacy van burgers zal het Cbp ook hier actief toezicht moeten (kunnen) houden.

Recidivisten

De huidige boetes en straffen zijn kennelijk onvoldoende voor een aantal recidivisten. Ons voorstel is om meer begeleiding en verplichte cursussen te combineren met een puntensysteem, vergelijkbaar met het puntenrijbewijs. Verkeersovertreders, dronken automobilisten, zakkenrollers, andere dieven, pesters in buurten e.a. krijgen per overtreding strafpunten. Ook mensen die al veroordeeld zijn tot een taakstraf en niet komen opdagen en medewerkers van Justitie bedreigen etc. krijgen in ons voorstel strafpunten. Meer punten leiden automatisch tot langere begeleiding en meer straf, langere inbeslagname van auto’s e.d..

Dezelfde regeling is mogelijk met ondernemers die zich keer op keer schuldig maken aan oplichting, valse facturen etc.

Verkeersovertreders

Wat ons betreft kan het beginnersrijbewijs vervallen, omdat deze regels algemeen zouden moeten gaan gelden voor alle verkeersdeelnemers. Te snel rijden of bumperkleven is bepaald niet alleen een slechte gewoonte van jonge burgers.  De periode om een rijbewijs mogen intrekken gaat omhoog afhankelijk van genoemde punten. Als een alcoholslot niet verplicht kan worden om juridische redenen, dan zal het aantal strafpunten voor een promillage van 1,3 omhoog moeten.

Offline wordt online

Onze wetten zijn gebaseerd op fysieke mensen die in een bepaalde relatie staan tot andere fysieke mensen of tot de overheid. Met de huidige technologische ontwikkelingen moeten we er rekening mee houden dat er straks ook ‘virtuele’ versies van ons zelf boodschappen gaan doen, thuis blijven of juist op reis gaan en daar handelingen verrichten. En dus fouten gaan maken. Daar moeten we vast over gaan nadenken, ook in onze wetgeving.

Op een heel ander terrein kunnen en moeten we al veel meer maatregelen nemen en wetten aanpassen om te zorgen dat kwetsbare fysieke mensen in hun virtuele versie beschermd worden. Online hoort er gewoon bij in deze wereld, dus er is online geen onbeperkte vrijheid of iets dergelijks. Net als in de fysieke, offline wereld, dienen mensen zich aan dezelfde regels te houden. En ook online zullen mensen moeten worden beschermd tegen criminelen, en zullen criminelen opgespoord moeten worden. Nu gebeurt dat natuurlijk al als iemand ten gevolge van online contact in de fysieke wereld schade oploopt. Maar laten we het maar omdraaien: we passen alle wetten die we hebben voor de offline wereld toe op de online wereld, en kijken dan wat er anders is. Dat levert een betere aanpak op dan achter de technologische ontwikkelingen aanhobbelen en steeds achteraf de schade voor (nieuwe) slachtoffers moeten beperken.

Privacy

Bedrijven, organisaties en overheden, nationaal en internationaal, negeren de privacy grenzen. Burgers krijgen een eigen privacy dashboard, waarin zij hun toestemmingen voor het leveren van informatie kunnen beheren. Dit dashboard zal er in verschillende versies komen van LBO tot HBO/WO niveau. Een onafhankelijke commissie zal, vertrouwelijk, beslissen om de belangen van burgers en bedrijven te garanderen, maar ook bij te dragen aan de nationale veiligheid.

Overheid speelt een dubbelrol

De overheid beschermt haar burgers en bedrijven onvoldoende. Deels omdat zij er niet op zijn toegerust, en deels omdat zij zelf de privacyregels willen overschrijden. In feite leggen ze de alarminstallatie aan, maar ze doen dat zo ze zelf wel ongemerkt naar binnen kunnen.

De bevoegdheden en kennis van het College bescherming persoonsgegevens (Cbp) moeten daarvoor worden uitgebreid. Het Cbp mag waarschijnlijk binnenkort boetes gaan opleggen aan daders van privacyschendingen. Dit voorstel ligt al 4 jaar op de plank te wachten!

Omdat de overheid of zelf regels overtreedt of data aan derden doorlevert zonder ons medeweten, zullen de bevoegdheden van het Cbp mogelijk nog verder versterkt moeten worden.

Privé data gratis blijven verkopen?

We leven in een wereld die steeds digitaler wordt. Die digitale wereld wordt meer en meer beheerst door grote buitenlandse bedrijven als Facebook, Google e.a.. Bedrijven als Google en Facebook weten nu al veel meer van u dan u voor mogelijk houdt. Daarnaast zijn zij druk bezig hun terrein te vergroten richting informatie over uw gezondheid.

De regels voor het waarborgen van onze privacy maar ook de digitale normen en waarden worden grotendeels bepaald door die bedrijven. Als huidige ontwikkelingen online doorzetten dan zal een deel van de burgers zijn privacy (onbewust) blijven verkopen, en een ander deel zal zich terugtrekken. De digitale toekomst is veel te mooi om deze te laten gijzelen door steeds minder maar steeds machtiger bedrijven.

Een belangrijk beginsel is daarom dat Nederland het recht heeft om het digitale leven in Nederland in te richten naar eigen, democratisch, goeddunken. Wij als burgers, maar ook de Nederlandse overheid, lijken onvoldoende middelen te hebben om onze regels af te dwingen. Wij zullen daarom samen moeten optrekken om dat toch mogelijk te maken. Dat lukt toch niet? Deze bedrijven draaien op aantal bezoekers en bezoekjes; en dat is meteen ook onze kracht!

Privacy dashboard voor alle burgers en bedrijven

Wij denken dat burgers & bedrijven versterkt moeten worden om tegenwicht te kunnen bieden aan de datahonger van internationale mediabedrijven maar ook hun eigen overheden, verzekeraars e.a. Burgers en bedrijven krijgen een eigen privacy dashboard, waarin zij hun toestemmingen voor het leveren van informatie kunnen beheren. Dit dashboard zal er in verschillende versies komen van LBO tot HBO/WO niveau.

Het door de NPO ontwikkelde NPO id is mogelijk een goed voorbeeld: Het NPO ID biedt een inlogsysteem waarmee Gebruiker een consistente toegang tot alle diensten van de NPO krijgt. Wanneer Gebruiker is ingelogd kan Gebruiker zijn/haar persoonsgegevens en referenties en gegevens over de diensten van de NPO waarvan gebruik is gemaakt, beheren. Gebruikers zijn te allen tijde in staat om hun persoonlijke accountinformatie te raadplegen en te bewerken en om links naar websites of applicaties van Media Partners te creëren of te wissen. 

Niet naïef

Wel moeten we rekening houden met criminaliteit en terrorisme; toezicht (onder democratisch bestuur) is noodzakelijk.